Papież Jan Paweł II o "Gryfie Pomorskim"
(fragment homilii wygłoszonej w Gdyni, 11 czerwca 1987 r.):
"(...) Nie mogę jednak nie zwrócić się dziś w sposób szczególny do potomków prasłowiańskich, lechickich Pomorzan, do drogich nam wszystkim Kaszubów, którzy do dzisiaj zachowali swoją etniczną tożsamość i swoją mowę o słowiańskim rdzeniu.
Wiem, że Kaszubi zawsze byli i pozostali wierni Kościołowi. Tu, na Kaszubach, w okresie Reformacji i w okresie rozbiorów, obrona katolicyzmu złączyła się nierozerwalnie z obroną polskości. W latach przed pierwszą wojną światową duchowni zapoczątkowali ożywioną pracę samokształceniową i spółdzielczą wśród rybaków i chłopów kaszubskich, mającą na celu obronę przed germanizacją. Także świeccy działacze kaszubscy łączą obronę polskości z religią. Słynny Antoni Abraham często zaczynał rozmowę od słów: "Jeśli jesteś Polakiem i wierzysz w Boga..." Ten sam motyw przewija się w twórczości wybitnych kaszubskich poetów. Hieronim Jarosz Derdowski napisał w jednym z utworów: "Czujce tu ze serca toni skład nasz apostolści: Nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polści" (O panu Czorlińscim, co do Pucka po sece jachoł); on też kończy refren hymnu kaszubskiego tak dobrze nam znanymi słowami: "My trzymamy z Bogiem!". Aleksander Majkowski mawiał: "Z Polską łączą nas krew, dzieje i Kościół jeden".
Nic więc dziwnego, że kiedy w czasie drugiej wojny światowej obie wartości: polskość i wiara zostały zagrożone, Kaszubi, jak zresztą i cały kraj, natychmiast zorganizowali obronę. "Gryf Kaszubski" - "Gryf Pomorski" - gdańscy harcerze Szarych Szeregów - ileż te nazwy mówią nam wszystkim!
Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości." (...)
Jan Paweł II
Gdynia, 11 czerwca 1987 r.
Zobacz fragment:
plik WMV (4,7MB).
Jestem synem głównego założyciela i dowódcy Tajnej Organizacji Wojskowej
"Gryf Pomorski" porucznika Józefa Dambka. W momencie zabójstwa przez gestapo
mojego ojca 4 marca 1944 roku byłem 10-letnim młodzieńcem. Pamięć o moim
ojcu i jego kolegach i koleżankach z "Gryfa Kaszubskiego", a potem z "Gryfa
Pomorskiego" nigdy nie zatarła się i głęboko tkwi w moim sercu i we wspomnieniach.
Jestem głęboko wdzięczny Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Pomorskiego,
marszałkom: Janowi Kozłowskiemu i Markowi Biernackiemu, dzięki którym ta
mapa interaktywna mogła powstać. Podziękowania należą się geodecie województwa
pomorskiego, a także Instytutowi Pamięci Narodowej, szczególnie Pionowi
Edukacyjnemu w Gdańsku oraz Kaszubsko-Kociewskiemu Stowarzyszeniu im. Tajnej
Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski".
Dzięki temu zbiorowemu wysiłkowi możemy zapoznać społeczeństwo naszego
województwa i całej Polski ze wspaniałą historią konspiracji na Pomorzu
podczas II wojny światowej, a szczególnie z największą organizacją konspiracyjną
Tajną Organizacją Wojskową "Gryf Pomorski". Opracowanie powyższe szczególnie
polecam młodemu pokoleniu Polaków, aby bohaterskie czyny żołnierzy "Gryfa"
utkwiły w ich sercach i pamięci, a przez to na zawsze zostały zachowane
w historii Polski.
Dziękuję bardzo
Alojzy Dambek
kwiecień 2005
Zobacz przemowę:
plik WMV (1,8MB).